Akademik ingilis dili hazırlığı iBT 2026: How the Test Works
TOEFL iBT yenilənib: Reading və Listening adaptivdir, Writing və Speaking yeni tapşırıqlardan ibarətdir, nəticə isə 1–6 şkalası ilə verilir. Bu bələdçi rəsmi ETS məlumatlarına əsaslanan tam xəritədir: bölmələr, tapşırıqlar, sual sayları, vaxt və bal sistemi.
12 dəq oxu · Yeniləndi 23.10.2026
Məzmun
What Is the TOEFL iBT Now?
TOEFL iBT (Test of English as a Foreign Language, Internet-Based Test) universitetlərə qəbul üçün ən çox istifadə olunan akademik ingilis dili imtahanlarından biridir. ETS testi 2026-cı ilin yanvarında yenilədi: 21 yanvar 2026-dan etibarən nəticə hesabatları yeni 1–6 şkalası ilə verilir, Reading və Listening bölmələri isə adaptiv formatdadır.
İmtahan tam kompüterdədir. Mətnləri ekranda oxuyur, audioları qulaqlıqla dinləyir, Writing cavablarını klaviaturada yazır, Speaking cavablarını mikrofona deyirsiniz. Testi rəsmi test mərkəzində və ya evdə — TOEFL iBT Home Edition formatında, canlı proktorun nəzarəti altında — vermək olar.
Bu dərs bir yerdə göstərir: bölmələrin ardıcıllığını, hər tapşırığın rəsmi adını, sual sayını və vaxtını, adaptiv quruluşu və yeni bal sistemini. Format rəqəmləri ETS-in rəsmi sənədlərinə söykənir (siyahı dərsin sonundadır); öz hesablarımızı ayrıca qeyd edirik. ETS-in təsdiq etmədiyi məqamları gizlətmirik, «təsdiqlənməyib» kimi qeyd edirik.
Əvvəl nə idi, indi nə var?
| 21 yanvar 2026-dan əvvəl | İndi | |
|---|---|---|
| Bölmələrin ardıcıllığı | Reading, Listening, Speaking, Writing | Reading, Listening, Writing, Speaking |
| Bal şkalası | hər bölmə 0–30, cəmi 0–120 | hər bölmə və ümumi bal 1–6, yarım bal addımı ilə |
| Reading və Listening | sabit sual dəsti | iki mərhələli adaptiv format |
| Writing | Integrated Writing + Academic Discussion | Build a Sentence, Write an Email, Write for an Academic Discussion |
| Speaking | 4 tapşırıq (1 müstəqil, 3 inteqrasiya olunmuş) | Listen and Repeat, Take an Interview |
2026-dan əvvəl çap olunmuş kitab və videolarla işləyirsinizsə, bunu yadda saxlayın: Integrated Writing, Independent Speaking və Integrated Speaking ETS-in indiki tapşırıq siyahısında yoxdur.
The Test at a Glance
Rəsmi ETS cədvəli belədir:
| Section | Task types (ETS names) | Items | Base time |
|---|---|---|---|
| Reading | Complete the Words · Read in Daily Life · Read an Academic Passage | 50 | 30 min |
| Listening | Listen and Choose a Response · Listen to a Conversation · Listen to an Announcement · Listen to an Academic Talk | 47 | 29 min |
| Writing | Build a Sentence · Write an Email · Write for an Academic Discussion | 12 | 23 min |
| Speaking | Listen and Repeat · Take an Interview | 11 | 8 min |
ETS-in Technical Manual-ına görə bölmələr bu ardıcıllıqla verilir: Reading → Listening → Writing → Speaking.
Vaxt haqqında düzgün oxu. Cədvəldəki «base time» təlimatların (directions) vaxtını daxil etmir. ETS yazır ki, test uyğunlaşdığı üçün vaxt və item sayı dəyişə bilər, və testi başa vurmaq üçün təxminən iki saat ayırmaq lazımdır. ETS-in 2026 icmal sənədi isə testin «iki saatdan az» çəkdiyini deyir. Planlaşdırma üçün iki saat ayırın. Dörd bölmənin base time-ı cəmi 90 dəqiqə edir (30 + 29 + 23 + 8): bu, bizim hesabımızdır, ETS-in rəsmi cəmi deyil.
Item ilə ballanan sual eyni şey deyil. Cədvəldəki 50 və 47 item-ə ballanmayan sınaq sualları da daxildir. ETS-in Technical Manual-ında ballanan suallar belə verilib:
| Section | Items (cədvəl) | Ballanan suallar |
|---|---|---|
| Reading | 50 | 35 |
| Listening | 47 | 35 |
| Writing | 12 |
How Adaptive Reading and Listening Work
Reading və Listening iki mərhələli adaptiv bölmələrdir (ETS: multistage adaptive). Test hər sualdan sonra yox, birinci mərhələ bitəndən sonra uyğunlaşır:
- Router modul. Hamıya orta çətinlikli tapşırıqlar verilir (ETS-in Technical Manual-ına görə CEFR B1–B2 səviyyəsi).
- İkinci modul. Birinci moduldakı nəticənizə görə lower (aşağı çətinlik) və ya upper (yuxarı çətinlik) modul gəlir.
Beləliklə hər bölmədə iki mümkün yol var: router + lower və router + upper. Bal hesablanarkən həm düzgün cavabların sayı, həm də modulun çətinliyi nəzərə alınır. ETS-in izahı: bal «equating» adlanan statistik prosedurla hesablanır, ona görə hesabatdakı bal hansı ikinci modulu aldığınızdan və testi nə vaxt verdiyinizdən asılı olmayaraq eyni dil səviyyəsini göstərir. Yəni Reading və Listening balı düzgün cavabların sayı və ya faizi deyil.
Technical Manual-ın cədvəlinə görə hər yolda 35 ballanan sual var, amma tapşırıq növləri fərqli paylanır:
Reading
| Task type | Lower yol | Upper yol |
|---|---|---|
| Complete the Words | 20 | 20 |
| Read in Daily Life | 10 | 5 |
| Read an Academic Passage | 5 | 10 |
| Cəmi | 35 | 35 |
Listening
| Task type | Lower yol | Upper yol |
|---|---|---|
| Listen and Choose a Response | 15 | 11 |
| Listen to a Conversation |
What Each Section Asks You to Do
Aşağıdakı təsvirlər ETS-in bölmə səhifələrinə, 2026 icmal sənədinə və Technical Manual-a əsaslanır. Rəqəmlər «təxminən» deməkdir: ETS onları belə yazır.
Reading. Mətnlər qısadır və (ETS blueprint-ə görə) tapşırıq boyunca ekranda qalır; mövzu üzrə əvvəlcədən bilik tələb olunmur.
- Complete the Words: təxminən 70–100 sözlük akademik paraqraf. İlk cümlə tamdır, sonra hər ikinci sözün ikinci yarısı silinib, çatışmayan hərfləri siz yazırsınız. Hər paraqrafda 10 belə söz var.
- Read in Daily Life: təxminən 15–150 sözlük gündəlik mətnlər (elan, menyu, e-məktub, mesaj zənciri, cədvəl və s.). Mətnin uzunluğundan asılı olaraq 2 və ya 3 çoxseçimli sual.
- Read an Academic Passage: təxminən 200 sözlük akademik mətn və adətən 5 sual: faktlar, kontekstdə lüğət, nəticə çıxarma, ideyalar arasındakı əlaqə, mətnin (və ya hissəsinin) məqsədi.
Listening. Audio (ETS blueprint-ə görə) bir dəfə səslənir; qeyd aparmaq olar. ETS-in Listening səhifəsi Şimali Amerika, Böyük Britaniya, Yeni Zelandiya və Avstraliya aksentlərini sadalayır.
- Listen and Choose a Response: eşitdiyiniz bir sual və ya cümlə ekranda yazılmır; dörd yazılı cavabdan ən uyğununu seçirsiniz.
- Listen to a Conversation: iki nəfərin söhbəti (əsasən kampus mövzuları), söhbət başına 2 sual.
- Listen to an Announcement: təxminən 40–85 sözlük elan (cədvəl, istiqamət, qayda, tələbə uğurları).
- Listen to an Academic Talk: təxminən 100–250 sözlük qısa mühazirə və 4 sual.
Writing. Cavabları klaviaturada yazırsınız.
- Build a Sentence: 10 item. Qarışıq verilmiş söz və ifadələrdən qrammatik cümlə qurursunuz.
- Write an Email: akademik və ya sosial situasiyada e-məktub yazırsınız (7 dəqiqə).
- Write for an Academic Discussion: onlayn sinif müzakirəsinə öz fikrinizlə qoşulursunuz (10 dəqiqə).
Speaking. Cavabları mikrofona deyirsiniz.
- Listen and Repeat: 7 cümlə eşidib dəqiq təkrar edirsiniz.
- Take an Interview: əvvəlcədən yazılmış müsahibəçinin 4 sualına cavab verirsiniz (hər cavab üçün 45 saniyə).
Scoring: The 1–6 Band Scale
Əsas qaydalar. Hər biri 1–6 şkalasında dörd bölmə balı və bir ümumi bal alırsınız. Bal addımı yarımdır: 4, 4.5, 5, 5.5 və s. Ümumi bal dörd bölmənin ortasıdır, ən yaxın yarım banda yuvarlaqlaşdırılır. ETS-in test səhifəsində nümunə: orta 5.125-dirsə, ümumi bal 5-dir. ETS-in bal səhifəsində başqa nümunə: orta 5.25-dirsə, ümumi bal 5.5-dir.
CEFR ilə əlaqə. ETS yeni şkalanı CEFR səviyyələri ilə uyğunlaşdırıb (eyni cədvəl hər bölməyə və ümumi bala aiddir):
| Band | CEFR | Köhnə 0–120 cəmi bal (alt hədd) |
|---|---|---|
| 6 | C2 | 114+ |
| 5.5 | C1 | 107+ |
| 5 | C1 | 95+ |
| 4.5 | B2 | 86+ |
| 4 | B2 | 72+ |
| 3.5 | B1 | 58+ |
| 3 | B1 | 44+ |
| 2.5 | A2 | 34+ |
| 2 | A2 | 24+ |
| 1.5 | A1 | 12+ |
| 1 | A1 | 0+ |
Sağ sütun ETS-in «21 yanvar 2026-dan əvvəl verilmiş testlər üçün müqayisə» cədvəlindən götürülüb. Bu, köhnə 0–120 cəmi balın hansı banda uyğun gəldiyini göstərir.
İki illik keçid dövrü. 2026-cı ilin yanvarından sonra iki il ərzində hesabatda 1–6 ballarla yanaşı müqayisəli ümumi 0–120 bal da göstərilir. ETS bu balı uyğun cəmi diapazonun orta nöqtəsi kimi izah edir (cədvəldəki «114+» alt həddir, orta nöqtə deyil). Bəzi universitetlər tələblərini hələ 0–120 ilə yazır; ETS bildirir ki, hesabatda hər iki format olduğu üçün özünüz çevirməyə ehtiyac yoxdur.
Test-Day Rules and Results
ETS-in test səhifələrinə və Information Bulletin-ə görə əsas qaydalar:
- İki format: rəsmi test mərkəzində və ya evdə (TOEFL iBT Home Edition, canlı insan proktorla).
- Planlı fasilə yoxdur. Bölmələr arasında rəsmi fasilə nəzərdə tutulmayıb, ona görə testə hazır gəlin.
- Qeyd aparmaq olar. Test mərkəzində qaralama kağızı və qələm verilir. Evdə kiçik lövhə, ya da şəffaf qabda boş kağız və silinən marker istifadə olunur.
- Qadağalar: yazı köməkçi proqramları və mobil cihazlar test zamanı icazəli deyil.
- Tam test məcburidir: ETS yazır ki, ən azı bir Reading sualına, bir Listening sualına, bir Speaking və bir Writing tapşırığına cavab verməsəniz, test ballanmır. Yəni bir bölməni atlasanız, heç bir bölmə ballanmır.
Nəticələr:
- Testin sonunda qeyri-rəsmi Reading və Listening ballarınızı görürsünüz. ETS bildirir ki, bu ballar nadir hallarda keyfiyyət yoxlamasından sonra dəyişə bilər.
- Rəsmi ballar ETS hesabınızda test tarixindən 3 gün sonra açılır (ETS-in yardım məqaləsi «72 saat və ya daha tez» yazır).
- Ballar 2 il etibarlıdır.
- Testin sonunda qeyri-rəsmi ballara baxandan sonra bütün nəticələri göndərmək və ya ləğv etmək seçimi çıxır. ETS-in FAQ-sına görə ləğv etsəniz test haqqı geri qaytarılmır və ləğv olunmuş ballar 60 gün ərzində ödənişlə bərpa edilə bilər. Qərar vermədən əvvəl ETS-in cari qaydalarını yoxlayın.
- Speaking və/və ya Writing üçün balın yenidən baxılmasını test tarixindən 30 gün ərzində pullu sorğu ilə istəmək olar (ballarınızı artıq hansısa quruma göndərməyi tələb etmisinizsə, bu mümkün deyil). Reading və Listening ballarına yenidən baxılmır.
- Ballar yalnız mərkəzləşdirilmiş ETS komandası tərəfindən qiymətləndirilir, test mərkəzində heç vaxt.
Key Terms and First Steps
İmtahan dilində tez-tez rast gəlinən terminlər:
| Term | Azərbaycanca mənası | Example |
|---|---|---|
| item | testdəki bir sual və ya tapşırıq vahidi | Reading has 50 items in the official table. |
| router module | adaptiv bölmənin birinci mərhələsi | Your result in the router module shapes the second module. |
| lower / upper module | ikinci mərhələnin asan / çətin variantı | The upper module has more academic tasks. |
| scaled score | miqyaslı bal (xam baldan çevrilir) | A scaled score is not the same as a percentage. |
| band | 1–6 şkalasında bal səviyyəsi | Her overall band went up by half a point. |
| CEFR | Avropa dil səviyyələri çərçivəsi (A1–C2) | A band of 4 matches CEFR B2. |
| MyBest | son 2 ilin ən yüksək bölmə balları | Check whether the university accepts MyBest scores. |
| proctor | imtahan nəzarətçisi | A live proctor monitors the Home Edition test. |
| tryout question | ballanmayan sınaq sualı | A tryout question helps ETS test future items. |
İlk addımlar:
- ETS-in pulsuz TOEFL iBT Sample Test-ini keçin: bu, bütün 4 bölmədən suallar olan, öz tempinizlə keçdiyiniz 40 dəqiqəlik nümunədir. Hansı bölmənin sizi çətinə saldığını görəcəksiniz.
- Hədəf balınızı seçdiyiniz proqramın səhifəsindən yoxlayın və 1–6 balını CEFR səviyyəsi ilə müqayisə edin.
- ETS-in pulsuz 8 həftəlik Test Prep Planner-i və TOEFL TestReady
Official Sources and What ETS Has Not Confirmed
Bu dərsdəki format faktları 23 oktyabr 2026-da yoxlanmış bu ETS mənbələrinə əsaslanır:
- Test Content and Structure: ets.org/toefl/test-takers/ibt/about/content.html
- Reading, Listening, Writing və Speaking bölmə səhifələri: ets.org/toefl/test-takers/ibt/about/content/reading.html (eyni qovluqda listening.html, writing.html, speaking.html)
- Updated TOEFL iBT Test Overview (PDF, 2026): eu.ets.org/pdfs/toefl/toefl-ibt-test-overview.pdf
- TOEFL iBT Technical Manual (TOEFL RR-106 / ETS RR-25-12): rr.ets.org/index.php/etsrr/article/view/28
- Understanding Your Scores: ets.org/toefl/test-takers/ibt/scores/understand-scores.html
- Getting Your TOEFL iBT Scores: ets.org/toefl/test-takers/ibt/scores/get-scores.html
- TOEFL iBT Updates Coming January 2026 (ETS yardım məqaləsi 11758550): toeflaccess.ets.org/help/en/articles/11758550-toefl-ibt-updates-coming-january-2026
- TOEFL iBT Information Bulletin: ets.org/content/dam/ets-org/pdfs/toefl/toefl-ibt-bulletin.pdf
- Test Blueprint and Specifications (2026 Update): ets.org/content/dam/ets-org/pdfs/toefl/toefl-ibt-test-specifications-2026.pdf. Bu sənəd buraxılışdan əvvəl hazırlanıb və özü «subject to minor revisions» (kiçik dəyişikliklər ola bilər) yazır, ona görə bu dərslər silsiləsində ondan yalnız bir neçə məqam üçün istifadə etdik və hər dəfə «blueprint-ə görə» qeydi ilə göstərdik: mətnlərin ekranda qalması, audionun bir dəfə səslənməsi, səslərin süni intellektlə yaradılması və Speaking tapşırıqlarının nitq funksiyaları. Qalan rəqəmlər ETS-in cari səhifələrindən və Technical Manual-dandır.
ETS-in bu mənbələrdə təsdiq etmədiyi məqamlar (bunlara qəti cavab verməyin, sınaq testində yoxlayın):
- Reading və Listening-də ayrı-ayrı tapşırıqlar üçün vaxt bölgüsü.
- Bir modul daxilində əvvəlki suallara qayıtmağın mümkün olub-olmaması.
- Take an Interview-də hazırlıq vaxtının olub-olmaması.
- Build a Sentence üçün ayrıca vaxt (7 + 10 dəqiqəni Writing-in 23 dəqiqəsindən çıxsaq, təxminən 6 dəqiqə qalır; bu bizim hesabımızdır).
- Hansı sualların ballanmayan sınaq sualı olduğu və adaptiv yolun sizə necə göstərildiyi.
- Writing və Speaking cavablarında süni intellekt ilə insan qiymətləndirmənin dəqiq payı.
ETS-in sənədləri bir-birindən kiçik fərqlər göstərə bilər (məsələn, Reading və Listening-in xam bal diapazonu iki sənəddə fərqlidir və ona görə dərsdə xam diapazonlar verilmir). Şübhə olanda ets.org-dakı cari səhifəyə əsaslanın.